Dynamisch energiecontract: slim verbruiken met uurtarieven

Hendrik Jan de Vries

Warmtepompinstallateur en energiebesparingsadviseur

Stel je voor: je zet de wasmachine aan en betaalt daarvoor minder dan een kopje koffie. Een uur later, tijdens het koken, betaal je opeens drie keer zoveel voor exact dezelfde stroom.

Het klinkt gek, maar dit is de realiteit van een dynamisch energiecontract. De energiemarkt is continu in beweging, en met een dynamisch contract spring je daar slim op in. Weg met die vaste, hoge energieprijzen.

Tijd voor flexibiliteit en controle. In dit artikel lees je precies hoe je met uurtarieven je energierekening naar beneden haalt, zonder dat je er een studiedag voor hoeft te volgen.

Wat is een dynamisch energiecontract?

Een dynamisch energiecontract, vaak ook wel uurtarief genoemd, is een energiecontract waarbij de prijs per kilowattuur (kWh) continu verandert.

Dit is compleet anders dan een vast contract, waarbij je een vastgestelde prijs betaalt voor een jaar of langer. Bij een dynamisch contract hangt de prijs af van de markt. De energieprijzen op de zogenaamde ‘spotmarkt’ veranderen namelijk voortdurend. Het werkt volgens een simpel principe: veel vraag en weinig aanbod = hoge prijs.

Weinig vraag en veel aanbod (bijvoorbeeld op een zonnige zondagmiddag) = lage prijs. Je betaalt dus nooit meer dan de actuele marktprijs op het moment dat je stroom verbruikt. Dit is eerlijker en, als je slim bent, een stuk goedkoper.

Hoe werkt het in de praktijk?

Om gebruik te maken van een dynamisch contract, heb je een slimme meter nodig. Dit is een digitale meter die je verbruik in real-time doorgeeft aan je energieleverancier.

Zonder deze meter werkt het systeem namelijk niet, want de leverancier moet weten hoeveel stroom je precies op welk moment verbruikt.

De meeste aanbieders, zoals Eneco of Vandebron, bieden een bijbehorende app aan. In deze app zie je niet alleen je verbruik, maar ook de actuele en voorspelde energieprijzen. Sommige apps sturen je een seintje als de stroom spotgoedkoop is. Zo weet je precies wanneer het gunstig is om de vaatwasser of de laadpaal van je elektrische auto aan te zetten.

Wanneer zijn de tarieven het laagst?

De goedkoopste energie vind je meestal wanneer de vraag laag is en het aanbod hoog. Dit is vaak ’s nachts en in het weekend.

Over het algemeen liggen de prijzen tussen 22:00 uur ’s avonds en 06:00 uur ’s ochtends het laagst. Veel mensen slapen dan en de zon schijnt nog niet, waardoor de vraag naar stroom daalt. Echter, het is geen vaste regel.

Op een winderige zondagmiddag kunnen de prijzen ook extreem laag zijn, omdat windmolens op volle toeren draaien.

Omgekeerd kunnen de prijzen pieken tijdens koude winteravonden wanneer iedereen de verwarming aanzet en de zon al onder is. Om je een idee te geven: in Nederland kunnen uurtarieven variëren van enkele centen tot soms wel 50 cent per kWh tijdens extreme pieken. In oktober 2023 zagen we in de Randstad bijvoorbeeld prijzen schommelen tussen €0,25 en €0,85 per kWh. De uren tussen 02:00 en 05:00 uur waren toen vaak het goedkoopst, met prijzen rond de €0,20 tot €0,30 per kWh. Tijdens de spits (17:00 tot 20:00 uur) liep dit op tot boven de €0,60 per kWh.

De voordelen: Waarom kiezen voor dynamisch?

Waarom zou je energie vergelijken en overstappen naar een dynamisch contract? Er zijn een aantal sterke redenen:

• Directe besparingen: Als je je verbruik kunt verplaatsen naar de daluren, ben je vaak goedkoper uit dan met een vast contract.
• Meer controle: Je hebt zelf in de hand hoeveel je betaalt. Door bewust om te gaan met je verbruik, beïnvloed je je rekening direct.
• Duurzaamheid: Dynamische contracten stimuleren het gebruik van groene stroom. Zonne- en windenergie zijn vaak goedkoper op het moment dat ze opwekken, wat vaak samenvalt met de goedkoopste uurtarieven.
• Transparantie: Je ziet precies wat stroom op een bepaald moment kost, wat je bewuster maakt van je energiegebruik.

De nadelen: Waar moet je rekening mee houden?

Het is niet alleen rozengeur en manenschijn. Een dynamisch contract vraagt om een andere mindset.

Hier zijn de belangrijkste nadelen:

• Onzekerheid: Je weet nooit precies hoeveel je volgende maand gaat betalen. De prijzen kunnen flink schommelen, vooral in de winter.
• Aanpassingsvermogen: Je moet je gedrag aanpassen. Was je altijd op zondagmiddag? Dan ben je misschien duurder uit dan wanneer je die was ’s nachts doet.
• Techniek: Een slimme meter is verplicht. Heb je die nog niet, dan moet je deze eerst laten installeren (wat overigens meestal gratis is via je netbeheerder).
• Complexiteit: De energiemarkt kan ingewikkeld lijken. Het vergt wat moeite om de pieken en dalen te leren herkennen.

Praktische tips om je verbruik aan te passen

Wil je je gasverbruik verlagen met slimme tips zonder dat het je leven overneemt?

Verplaats je zware verbruikers

Met deze simpele tips kom je al een heel eind: De wasmachine, droger en vaatwasser zijn de grootste stroomvreters. Deze apparaten kun je eenvoudig programmeren. Zet ze aan op het moment dat de tarieven laag zijn, bijvoorbeeld na 22:00 uur of vroeg in de ochtend.

De elektrische auto slim laden

Heb je een elektrische auto? Laad hem dan vooral op tijdens de daluren.

Koken en boilers

Veel laadpalen hebben een timerfunctie waarmee je kunt instellen dat het laden pas begint na middernacht.

Dit scheelt aanzienlijk in de kosten. Gebruik een waterkoker in plaats van een pan water op het gasfornuis te koken. Als je een elektrische boiler hebt, kun je deze vaak ook instellen op een gunstig moment.

Stekkers en verlichting

Let op: koken zelf duurt maar even, maar de warmte vasthouden kan lonen. Gebruik slimme stekkers.

Deze kun je programmeren zodat ze bijvoorbeeld de aquariumverlichting of de opladers uitschakelen tijdens dure uren. Zet verder altijd het licht uit als je een kamer verlaat. Het klinkt als een open deur, maar het scheelt!

Hoe vergelijk je dynamische contracten?

Niet alle dynamische contracten zijn hetzelfde. Voordat je overstapt, is het slim om de volgende punten te vergelijken:

• De tariefstructuur: Sommige aanbieders rekenen een vaste leveringskost per dag, anderen doen dit per kWh. Let hier goed op.
• De app: Een goede app maakt het leven makkelijker. Check reviews over de gebruiksvriendelijkheid.
• Service: Kies een betrouwbare aanbieder met goede klantenservice. Het gaat tenslotte om je energievoorziening.
• Bijkomende kosten: Let op of er startkosten of contractkosten verbonden zijn aan het contract.

Populaire vergelijkingssites zoals Independer en Pricewise bieden vaak al tools aan om dynamische contracten naast elkaar te zetten. Dit geeft je snel inzicht in welke aanbieder het beste bij jouw verbruikspatroon past.

Bekende aanbieders op de markt

Er zijn inmiddels verschillende energieleveranciers die dynamische contracten aanbieden. Hieronder een paar namen die je tegenkomt:

• Eneco: Biedt het ‘Flex’ contract, waarbij je profiteert van variabele uurtarieven via hun app.
• Vandebron: Heeft een ‘Dynamisch Tarief’ waarbij je zelf je verbruik kunt sturen.
• Delta: Biedt een ‘Smart Tarief’ aan, speciaal ontwikkeld voor optimale sturing van je verbruik.
• Shell: Heeft een ‘Shell Smart Energy’ contract met dynamische tarieven.

De tarieven en voorwaarden kunnen per aanbieder verschillen, dus vergelijken is essentieel.

De toekomst van energie verbruiken

De ontwikkeling van dynamische energiecontracten staat niet stil. Met de opkomst van kunstmatige intelligentie (AI) en steeds slimmere thuissystemen, wordt het nog makkelijker om je verbruik te automatiseren.

Stel je voor dat je thermostaat en laadpaal zichzelf aanpassen op basis van de verwachte energieprijzen voor de komende jaren. Dit noemen we ‘vraaggestuurde energie’. Door slim om te gaan met uurtarieven, draag je niet alleen bij aan een lagere energierekening, maar help je ook het elektriciteitsnet stabiel te houden.

Je helpt het net door stroom te gebruiken op momenten dat er veel aanbod is. Dit is goed voor de duurzaamheid en de portemonnee.

Kortom: een dynamisch energiecontract is misschien even wennen, maar met een beetje aandacht levert het je veel op.

Het is de moeite waard om je verbruik eens kritisch te bekijken en te kijken of overstappen naar een uurtarief jouw volgende slimme zet is.