Elektriciteitsverbruik verminderen: sluipverbruik aanpakken

Hendrik Jan de Vries

Warmtepompinstallateur en energiebesparingsadviseur

Ken je dat gevoel? Je bent de hele dag weg, hebt niets aan laten staan, en toch is je energierekening aan het einde van de maand verrassend hoog.

Waar gaat het mis? Grote kans dat je slachtoffer bent van sluipverbruik. Dit is de stille dief die op de achtergrond energie opslokt terwijl je er niet eens bent. Het goede nieuws?

Je kunt er iets aan doen. In dit artikel lees je precies wat sluipverbruik is, welke apparaten de grootste boosdoeners zijn en hoe je met een paar slimme aanpassingen flink kunt besparen.

Zonder dat je meteen je hele huis op zonne-energie hoeft over te zetten.

Wat is sluipverbruik eigenlijk?

Sluipverbruik, soms ook wel sluimerverbruik of phantom load genoemd, is de energie die een apparaat verbruikt terwijl het officieel uitstaat.

Of nou ja, uitstaat. De meeste moderne elektronica schakel je namelijk niet écht uit. Ze gaan in een standby-modus.

Denk aan je tv die een klein lampje laat branden, je router die constant data verwerkt of je laptop die klaarstaat om direct te starten. Al die kleine beetjes energie stapelen zich op.

Volgens schattingen van de Europese Commissie verbruiken huishoudens gemiddeld 10 tot 15 procent van hun totale elektriciteitsverbruik aan sluipverbruik.

Dat is zo’n 80 tot 120 euro per jaar. Geld dat je net zo goed in je zak kunt houden.

De grootste sluipverbruikers in huis

Niet alle apparaten zijn even schuldig. Sommige zuigen stiekem meer weg dan andere. Hier zijn de grootste boosdoeners op een rij.

1. Televisies en entertainment

Je denkt misschien dat je tv uitstaat als je op de afstandsbediening drukt, maar niets is minder waar.

2. Opladers en adapters

Moderne televisies, zoals een Samsung QLED of een LG OLED, staan continu in standby om snel te kunnen reageren op je commando’s. Ze verbruiken gemiddeld 0,5 tot 2 watt.

Dat lijkt weinig, maar 24 uur per dag, 365 dagen per jaar telt dat flink op. Hetzelfde geldt voor je gameconsole. Een PlayStation 5 of Xbox Series X verbruikt in standby gemiddeld 3 tot 5 watt.

3. Koelkasten en vriezers

Je kunt ze het beste volledig uitschakelen met de knop aan de zijkant.

Dit is een echte stille dief. Opladers voor je telefoon, tablet of laptop verbruiken energie zolang ze in het stopcontact zitten, ook als er niets aan hangt. Een standaard oplader van merken zoals Anker of de originele Apple-lader verbruikt zo’n 0,5 watt. Als je er drie of vier in huis hebt, ben je al snel een paar euro per jaar kwijt voor niets.

4. Computers en randapparatuur

Een koelkast staat nooit écht uit, en dat is logisch. Maar ook in standby verbruikt hij energie.

Een gemiddelde koelkast verbruikt in standby 1 tot 3 watt. Moderne zuinige modellen van merken zoals Bosch of Siemens met No Frost technologie zitten vaak aan de lagere kant, maar oude modellen kunnen meer verbruiken.

5. Kleine keukenapparaten

Een desktopcomputer die in slaapstand gaat, verbruikt nog steeds 2 tot 5 watt. Een laptop doet het met 1 tot 3 watt. Monitoren van merken zoals Dell of HP verbruiken ook in standby nog 1 tot 2 watt.

Zet je computer volledig uit en trek de stekker eruit als je hem langere tijd niet gebruikt. Magnetrons, koffiezetapparaten en ovens met een klokje zijn ook sluipverbruikers. Een magnetron in standby verbruikt al gauw 3 tot 5 watt. Zet ze na gebruik volledig uit of gebruik een stekkerdoos met een schakelaar.

Hoe verminder je sluipverbruik?

Gelukkig hoef je geen technisch wonder te zijn om sluipverbruik te verminderen. Met een paar simpele stappen kun je direct besparen. Dit is de makkelijkste en meest effectieve oplossing.

Gebruik stekkerdozen met een schakelaar

Sluit je tv, gameconsole, opladers en eventuele speakers aan op een stekkerdoos met een schakelaar.

Investeer in slimme stekkers

Als je klaar bent met kijken of werken, schakel je de hele doos uit. Geen standby-modus, geen sluipverbruik.

Kies voor energiezuinige apparaten

Merken zoals Belkin en Brennenstuhl bieden stevige modellen aan voor een tientje of twintig. Een slimme stekker, zoals de TP-Link Tapo P110, geeft je de controle over je apparaten via een app op je telefoon. Je kunt ze op afstand uitschakelen of een timer instellen.

Handig voor als je vergeet de stekkerdoos uit te zetten. Sommige slimme stekkers helpen je om jouw sluipverbruik in kaart te brengen, zodat je precies weet welk apparaat de grootste boosdoener is.

Zet je router en modem uit

Als je een apparaat vervangt, let dan op het energielabel. Kies voor A++ of hoger. Fabrikanten zoals Samsung, LG en Bosch ontwerpen hun nieuwste modellen met een lager standby-verbruik. Een energiezuinige koelkast of tv verdient zichzelf op de lange termijn terug.

Veel mensen laten hun router 24/7 aanstaan. Als je hem ’s nachts of als je van huis bent uitzet, bespaar je al snel een paar euro per jaar.

Update je firmware

Controleer wel of je geen belangrijke updates mist, maar de meeste routers zijn prima uit te zetten zonder problemen.

Ja, het klinkt saai, maar het helpt. Fabrikanten brengen regelmatig updates uit die de energie-efficiëntie verbeteren. Zorg dat je apparaten up-to-date zijn, vooral je router, smart-tv en computers.

Wat levert het op?

Stel je voor dat je alle bovenstaande stappen volgt. Je schakelt je tv, gameconsole en opladers ’s nachts uit via een stekkerdoos met schakelaar, vervangt je oude magnetron voor een zuiniger model en zet je router uit als je slaapt.

Volgens schattingen van energiebedrijven zoals Essent en Vattenfall kun je zo’n 5 tot 10 procent van je totale energieverbruik besparen. Voor een gemiddeld huishouden met een jaarverbruik van 3.000 kWh is dat al snel 50 tot 100 euro per jaar. En dat zonder moeite.

Veelvoorkomende misverstanden

Er bestaan een paar misverstanden over sluipverbruik. Zo denken sommigen dat het alleen bij oude apparaten voorkomt, maar ook moderne slimme apparaten verbruiken stiekem energie.

Een ander misverstand is dat je alle apparaten volledig moet uitschakelen. Voor je koelkast of vriezer is dat natuurlijk niet verstandig, maar voor je tv, opladers en gameconsole wel.

Conclusie: kleine moeite, groot effect

Sluipverbruik is een onzichtbare dief, maar met een paar slimme aanpassingen kun je hem makkelijk buiten de deur houden.

Gebruik stekkerdozen met schakelaars, investeer in slimme stekkers en kies voor energiezuinige apparaten. Het kost je nauwelijks moeite en levert direct geld op. Dus waar wacht je nog op? Check je stopcontacten, schakel wat uit en houd geld over voor iets leuks.